وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

تشنج و تدابير پرستاري

تعريف تشنج :

تشنج در واقع دوره هايي از فعاليت هاي غيرطبيعي حسي، حرکتي خودکار و يا رواني و يا ترکيبي از تمام عوامل مذکور است که از تخليه ناگهاني بيش از حد سلولهاي عصبي مغز ناشي مي شود. در اين اختلال بخشي از مغز يا تمامي آن درگير مي باشد .

 

تقسيم بندي :

در تقسيم بندي بين المللي تشنج ها، آنها را به دو دسته تشنج هاي منطقه اي و تشنج هاي عمومي گروه بندي مي کنند. تشنج منطقه اي فقط در يک بخش از مغز آغاز مي شوند اما در تشنج هاي عمومي تخليه بار الکتريکي در تمامي مغز اتفاق مي افتد و اکثرا تشنج ها ناگهاني و گذرا هستند .

 

علت :

علت واقعي بروز تشنج را مي توان نوعي آشفتگي و اختلال الکتريکي در سلولهاي عصبي بخشي از مغز دانست که سبب مي شود اين سلولها به تخليه غيرطبيعي، کنترل نشده و تکرار شونده بار الکتريکي خود بپردازند، تشنج در واقع بازتابي از ‏اين نوع تخليه مفرط بار الکتريکي در نرون هاست و مي تواند به صورت از بين رفتن هوشياري، فعاليتهاي حرکتي، مفرط يا فقدان حرکت و تونيسيته عضلاني، اختلالات رفتاري ادراکي، حسي و خلقي تظاهر پيدا کند .علل گوناگاني سبب بروز اين اختلال مي گردند که مي توان آنها را به دو دسته ايديوپاتيک (نقايص تکاملي و ژنتيکي) و اکتسابي تقسيم بندي کرد.از ميان علل به وجود آورنده حملات تشنجي اکتسابي مي توان به هيپوکسي به هر علت شامل نارسايي عروقي،تب در دوران کودکي، آسيب ديدگي سر، افزايش فشار خون عفونتهاي سيستم عصبي مرکزي، وضعيت هاي توکسيک و متابوليک(مثل نارسايي کليوي، کاهش سديم خون، کاهش کلسيم خون، کاهش گلوکز خون و سموم آفت کش)، تومورهاي مغزي، قطع دارو و آلرژي اشاره نمود. بيماري مغزي عروقي علت اصلي تشنج در سالخوردگان است .

 

تدابير پرستاري در خلال بروز حملات تشنجي :

مسئوليت اصلي پرستار مشاهده و گزارش توالي ‏ترتيب نشانه هاي به وجود آمده است و ماهيت حملات تشنجي معمولا نوع درمان مورد نياز را مشخص مي نمايد قبل از بروز تشنج و در خلال آن موارد زير بايد بررسي و ثبت شوند .

- اطراف بيمار را خلوت کنيد و وي را از ديد افراد کنجکاو دور نگه داريد .

- در صورت امکان بيمار را بر روي زمين قرار دهيد .

- سر را با استفاده از يک بالش محافظت نموده و از بروز آسيب ديدگي سر پيشگيري نماييد .

- لباس هاي تنگ که به بدن فشار آورده را باز کنيد .

- اگر بيمار روي تخت مي باشد بالشت ها را برداشته و نرده هاي کنار تخت را بالا ببريد .

- اگر قبل از بروز حمله اورا وجود دارد. براي کاهش احتمال گاز گرفتگي زبان يا لب، يک ايروي دهاني براي بيمار کار بگذاريد .

- هرگز سعي نکنيد تا فکهاي بيمار را که در اثر اسپاسم جسم فشرده شده اند به زور باز کرده و چيزي بين آنها قرار دهيد . چنين عملي باعث شکستن دندانها و آسيب ديدگي زبان و لبها مي شود.‏

- هيچ کوششي در جهت مهار يا محدود کردن بيمار در خلال تشنج نبايد صورت گيرد چون انقباضات عضلاني قوي بوده و مهار بيمار  مي تواند سبب آسيب ديدگي شود .

- در صورت امکان بيمار را به يک پهلو خوابانده و سر وي را اندکي به طرف جلو خم نمائيد تا زبان به سمت جلو متمايل شده تخليه براق و موکوس به راحتي صورت گيرد. اگر دستگاه ساکشن موجود مي باشد در صورت ضرورت براي پاک کردن ترشحات از آن استفاده نمائيد .

 

تدابير پرستاري بعد از تشنج :

- براي پيشگيري از بروز آسپيراسيون بيمار را در همان وضعيت خوابيده به پهلو نگهداريد. از باز بودن راه هوايي اطمينان حاصل کنيد .

- معمولا پس از صرع هاي بزرگ، بيمار طي  دوره هايي دچار کانفيوز مي گردد.

- در خلال بروز تشنج هاي عمومي يا بلافاصله پس از آن ، ممکن است دوره کوتاه قطع تنفس به وجود آيد .‏

- بعد از اينکه بيمار بيدار شده و هوشياري خود را بدست آورد بايد وي را نسبت به محيط آشنا کرد .

- اگربيمار پس از تشنج(يا پس از غش) دچار هيجانات شديد شد وي را به خونسردي و آرامش دعوت کرده و از وسايلي استفاده نمائيد که وي را کنترل کند .

 

تهيه کننده :فاطمه رستمي

نسخه چاپي ارسال به دوست

چهارشنبه ٢ ارديبهشت ١٣٨٨ - ١٤:٤٥ / شماره خبر: ٢٦٥٤ / تعداد نمايش: 21950

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج