وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

یادداشت به مناسبت روز جهانی مبارزه با سرطان؛

"سرطان قابل پیشگیری و درمان است، با خودمراقبتی و امید"

روز جهانی مبارزه با سرطان همه ساله در چهارم فوریه برابر با 15 بهمن در سراسر جهان با هدف افزایش آگاهی مردم نسبت به سرطان، نحوه پیشگیری و برخورد با آن برگزار می گردد. در واقع این روز، بخشی از برنامه جهانی مبارزه با سرطان است که به منظور ایجاد هماهنگی بین محققان، متخصصان سلامت، بیماران، دولتمردان، صنعتگران و بهورزان برای مبارزه با سرطان است.
بر همین اساس، شعار کمپینی که از سال ۲۰۱۹ تا سال ۲۰۲۱ برگزار می‌شود «من هستم و خواهم بود» تعیین شده است. این شعار از تعهد شخصی حمایت می‌کند و نشان‌دهنده تاثیر حرکت‌های فردی بر آینده بیماران مبتلا به سرطان است.
در ایران نیز، هفته اول بهمن به عنوان هفته ملی مبارزه با سرطان نام گذاری شده و از 6 سال پیش، پویش ملی مبارزه با سرطان با هدف اطلاع رسانی و جلب حمایت برای کنترل سرطان و با شعار "سرطان قابل پیشگیری و درمان است، با خودمراقبتی و امید"، برگزار می شود.
نگاهی به آخرین گزارش ثبت سرطان نشان می دهد که، تعداد کل موارد جدید سرطان در هر سال در ایران 125 هزار نفر است که 53 درصد در مردان و 47 درصد در زنان است و پر بروز ترین سرطان ها در مردان: معده، پوست، پروستات، روده بزرگ و مثانه و در زنان: پستان، روده بزرگ، تیرویید، پوست و معده بوده و در هر دو جنس نیز شامل: پستان، پروستات، روده بزرگ، پوست و معده ثبت شده است.
بروز سرطان در ایران به ازای هر 100 هزار نفر به ترتیب در مردان و زنان 175 و 149 نفر و کمتر از متوسط جهانی است (در جهان در مردان و زنان به ترتیب 219 و 183) اما هم در جهان و هم در ایران تعداد موارد سرطان طی 2 دهه آینده افزایش خواهد یافت البته این افزایش در همه کشورهای در حال توسعه بیش از کشور های توسعه یافته است و مهمترین دلیل آن هم افزایش امید به زندگی و جمعیت رو به رشد سالمندان است که در کشورهای در حال توسعه بارزتر است. دو دلیل دیگر شیوه زندگی نا سالم و عوامل محیطی است.
به همین دلیل "برنامه ملی مدیریت سرطان" ایران با استفاده از تجربیات دیگر کشورها به خصوص پیشنهادات سازمان جهانی بهداشت و نظرات صاحبنظران و خبرگان تدوین شده و تعیین کننده سیاست ها، راهبردها، اهداف و فعالیت های کنترل سرطان از سال 1392 است و نقشه راه وزارت بهداشت تا سال 1404 را مشخص می کند. هدف از اجرای این برنامه کاهش بروز و مرگ و میر و بهبود کیفیت زندگی بیماران است و می تواند به عنوان یک الگو مورد استفاده دیگر کشورها به ویژه کشورهای منطقه شرق مدیترانه EMRO  قرار گیرد.
از سویی دیگر، به منظور بررسی وضعیت موجود زیرساخت ها و نیروی انسانی همچنین پیش بینی نیازها تا سال 1404، "برنامه آمایش سرزمینی سرطان" طراحی شد تا نوع مراکز و تجهیزات آنها و توزیع آنها در سطح کشور با کمک سامانه GIS مشخص شود. حاصل این برنامه، دو سند مهم است: سند "توسعه شبکه ملی مراقبت سرطان" و سند "توسعه نیروی انسانی حوزه سرطان". در قالب سند "توسعه شبکه ملی مراقبت سرطان"، یکی از انواع مراکزی که پیش بینی شد، مراکز تشخیص زودهنگام سرطان بود که 75 عدد از آنها سال گذشته افتتاح شد.
همچنین خوشبختانه با اصلاح فرایندهای ثبت سرطان و برگزاری کارگاه های متعدد، گزارش های کشوری بود که جایگاه ایران از نظر شاخص های مختلف از جمله پوشش، کیفیت و زمان مندی (Timeliness) ارتقا یافت. در این مسیر، سامانه ملی سیمای سرطان، نقش مهمی ایفا کرده است و با دریافت آنلاین اطلاعات مراکز پاتولوژی و درمانی، کیفیت ثبت بیش از پیش ارتقا خواهد یافت.
در همین راستا،با تلاش های معاونت بهداشت به جز تولید بسته ها و فیلم های آموزشی به منظور ارتقای دانش عمومی، برنامه های آموزش چهره به چهره برای مراجعه کنندگان به PHC در خصوص پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان اجرا می شود. همچنین از سال 2014، هر ساله و در نزدیکی روز جهانی مبارزه با سرطان، پویش های ملی و منطقه ای به منظور افزایش آگاهی عمومی و جلب حمایت مردم و سیاستگزاران در زمینه کنترل سرطان و با مشارکت دانشگاه های علوم پزشکی و سازمان های مردم نهاد و خیریه در سراسر کشور برگزار می شود.
یکی از مهمترین اقدامات دیگر، افزایش کمیت و کیفیت زندگی بیماران و مدیریت هزینه ها، تشخیص و درمان سرطان بر اساس استانداردهای روز دنیاست. به همین منظور با همت معاونت درما ن وزارتخانه  با همکاری انجمن های علمی و بهره گیری از سامانه ابداعی نظرسنجی از خبرگان، تدوین 12 گایدلاین دارویی سرطان و دستورالعمل اجرایی آنها انجام و ابلاغ شد. گزارش سازمان های بیمه گر نشان داد که اجرای این گایدلاین ها منجر به کاهش مصرف حدود 10 درصدی شده است. در همین زمینه تدوین گایدلاین برای سرطان های شایعی چون پستان، معده، روده بزرگ، ریه و پروستات انجام شده است. به جز اینها و برای ارتقای کیفیت خدمات، "دستورالعمل مدیریت خدمات شیمی درمانی" نیز ابلاغ و اجرا شد.
در زمینه پژوهش های مربوط به سرطان، ایران در ده سال اخیر موفق ترین کشور منطقه خاورمیانه و شمال افریقا و بین همه کشورهای اسلامی از نظر تولید علم مفید در زمینه سرطان بوده است.
در آخر باید به یکی از بخش های مغفول برنامه های کنترل سرطان، اشاره کنم که ، مراقبت های حمایتی و تسکینی است. به همین منظور، دوره آموزشی برای پزشکان عمومی و پرستاران و جلسات توجیه متعددی با حضور رابطان علمی و اجرایی برنامه برگزار شده است. امیدواریم در گام نخست، زمینه ارائه خدمات در خانه (Home Care) و خدمات سرپایی در بیمارستان فراهم گردد.
*دکتر رضا ملک زاده، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت و نایب رییس کمیته ملی مدیریت سرطان

نسخه چاپي ارسال به دوست

جمعه ١١ بهمن ١٣٩٨ - ١٦:٤٠ / شماره خبر: ١٩٩٢٣٧ / تعداد نمايش: 858

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج