وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

یادداشت وزیر بهداشت؛

هر خانه یک پایگاه سلامت

سلامت حق و مسئولیتی همگانی است. سلامت برای همه، جز با تلاش همه برای سلامت محقق نمی شود.

ارتقای عادلانه سلامت نیازمند توانمندسازی مردم و جامعه برای مشارکت در مراقبت از سلامت خود، خانواده و جامعه است. ارتقای سلامت، فرآیند قادرسازی افراد برای کنترل و مدیریت سلامت و سرنوشت آنها است.

خودمراقبتی، شامل اعمالی است اکتسابی، آگاهانه و هدفدار که مردم برای خود، فرزندان و خانواده شان انجام میدهند تا تندرست بمانند، از سلامت جسمی، روانی و اجتماعی خود حفاظت کنند، نیازهای جسمی، روانی و اجتماعی خود را برآورده سازند، از بیماری ها یا حوادث پیشگیری کنند، بیماری های مزمن خود را مدیریت کنند و نیز از سلامت خود بعد از بیماری حاد یا ترخیص از بیمارستان حفاظت کنند. خودمراقبتی عملكردی آگاهانه، آموختنی و تنظیمی است که برای تأمین و تداوم شرایط و منابع لازم برای ادامه حیات و حفظ عملكرد جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی و رشد انسان در محدوده طبیعی و متناسب برای حیات و جامعیت عملكرد وی اعمال میگردد و شامل 4 حیطه خودمراقبتی برای داشتن سبک زندگی سالم، خودمراقبتی برای مدیریت ناخوشی های جزیی، خودمراقبتی در بیماری های مزمن و خودمراقبتی در بیماری های حاد است.

خودمراقبتی فرایندی مادام‌العمر است که در تمامی دورانها و موقعیتهای زندگی مطرح است. تمامی دولت ها، با توسعه سیاست های حامی سلامت، عدالت و توسعه پایدار کشور، امكان زندگی در محیط سالم و انتخاب آزاد، عادلانه و ارزان گزینه های سلامت را برای همه شهروندان فراهم می کنند. در واقع، سلامت محصول مشترک دولت ها، ملت ها و بازار است. مردم با انتخاب گزینه های سالم، سلامت را به عنوان یک ثروت حفظ کرده و ارتقا می دهند. شایان ذکر است که این انتخاب نیازمند برخورداری از سواد سلامت و تمرین مهارت های خودمراقبتی است.

همچنین، با توجه به بندهای 1 جزء 2 (آگاه‌سازی مردم از حقوق و مسئولیت های اجتماعی خود و استفاده از ظرفیت محیط های ارائه مراقبت های سلامت برای رشد معنویت و اخلاق اسلامی در جامعه)، 2 (تحقق رویكرد سلامت همه جانبه و انسان سالم در همه قوانین، سیاستهای اجرایی و مقررات با رعایت اولویت پیشگیری بر درمان،....) و 11 (افزایش آگاهی، مسئولیت پذیری، توانمندی و مشارکت ساختارمند و فعالانه فرد، خانواده و جامعه در تأمین، حفظ و ارتقای سلامت با استفاده از ظرفیت نهادها و سازمانهای فرهنگی، آموزشی و رسانهای کشور تحت نظارت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی) سیاستهای کلی سلامت ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری و نظر به فشار مالی روزافزون و بی‌سابقه بر بخش سلامت به دلیل افزایش میانگین سنی جمعیت و تغییر بار بیماریها و تاثیر عوامل اجتماعی بر سلامت و سبک زندگی مردم؛ لازم است که مردم به عنوان منابع اصلی(خالقان) سلامت، برای خودمراقبتی توانمند شده و کنترل بیشتری بر سلامت خود، خانواده و جامعه داشته باشند. نتایج مطالعه بیماری های غیرواگیر و عوامل خطر آن در کشورمان در سال 1931 نشان می دهد 11.32 درصد افراد جامعه از بیماری دیابت رنج می برند، 29.32 درصد افراد تری گلیسرید بالا دارند و شیوع فشارخون بالا در ایرانیان 22.4 درصد است که دلیل اصلی آن مصرف بیش از حد نمک گزارش شده است. 14.49 درصد ایرانی ها مصرف نمک زیاد دارند که با مصرف زیاد نمک و افزایش فشارخون، میزان سكته قلبی و مغزی نیز بالا خواهد رفت. با کاهش مصرف نمک به کمتر از 1 گرم در روز، میتوان میزان سكته قلبی و مغزی را به یک سوم در جامعه کاهش داد. همچنین، نتایج این بررسی حاکی از آن است که 12.92 درصد از مردم کشورمان بی تحر هستند، 22.91 درصد چاق هستند. انتظار می رود هر ایرانی بالغ، حداقل 9 واحد سبزی و 2 واحد میوه در روز مصرف کند در حالی که تنها 19.2 درصد از مردم میوه به میزان مناسب مصرف می کنند و درصد افرادی که سبزی به میزان مناسب مصرف می کنند 42.19 است. یكی از عوامل خطر در رژیم غذایی، مصرف فست فودهاست که متاسفانه در کشورمان رایج شده است. بطوریكه 12.99 درصد مردم فست فود مصرف می کنند و همانگونه که می دانیم فست فودها حاوی موادی است که برای سلامتی مضر هستند. 14 درصد ایرانیان سیگار مصرف می کنند (4.39 درصد از زنان و 24 درصد از مردان). بخش بزرگی از تمام این عوامل خطر و بیماری ها مرتبط با سبک زندگی است که با خودمراقبتی که یک حق و مسوولیت فردی، خانوادگی و اجتماعی است قابل پیشگیری و کنترل است. از سوی دیگر شاخص سواد سلامت در ایران طبق بررسی انجام شده در سال 39 نشان داده است که از هر دو نفر ایرانی، یک نفر سواد سلامت محدود دارد. از پیامدهای ناشی از کم سوادی افراد در حوزه سلامت می توان به فقر مهارتهای خودمراقبتی، استفاده کمتر از خدمات پیشگیری، انتخاب های ضعیف سلامت، تأخیر بیشتر در تشخیص ها، فهم کمتر از وضعیت های پزشكی، پایبندی کمتر به دستورالعمل های پزشكی، افزایش خطر بستری شدن، وضعیت سلامت جسمی و روانی ضعیف تر، افزایش خطر مرگ و هزینه های مراقبت سلامت بیشتر اشاره نمود.

برنامه هر خانه یک پایگاه سلامت، مبتنی بر موارد پیشگفت، به دنبال گسترش مشارکت آگاهانه مردم در عرصه تأمین، حفظ و ارتقای سلامت در تمامی خانه های کشور است. در این برنامه، در هر خانواده یک نفر به عنوان «سفیر سلامت خانواده» در سه حیطه شیوه های پیشگیری و ارتقای سلامت، درمانهای اولیه، توانبخشی توسط تیم سلامت در واحدهای ارایه خدمات سلامت و با همكاری دانشجویان پزشكی، دندانپزشكی، پرستاری، مامایی آموزش دیده و برای مراقبت از سلامت خود، خانواده و جامعه توانمند می شود. به ازای هر 40  سفیر سلامت خانوار، یک نفر داوطلب به عنوان رابط سلامت محله تربیت می شود که علاوه بر شرکت در دوره های آموزشی حضوری و مجازی خودمراقبتی، روشهای برنامه ریزی عملیاتی برای ارتقای سلامت محله، برقراری ارتباط با مردم را آموخته و در جلسات برنامه ریزی محلی برای ارتقای سلامت شرکت می کند. این افراد در واقع پلی میان سفیران سلامت خانواده و تیم سلامت هستند.

در واقع با اجرای این برنامه، سطح جدیدی به سیستم ارایه خدمات بهداشتی اولیه کشور اضافه میشود. یعنی بیش از 24 میلیون خانه دارای سفیر سلامت خانواده به عنوان پایگاه سلامت و اولین سطح PHC در نظر گرفته میشود که خود گام بزرگی است برای مشارکت آگاهانه مردم در تامین، حفظ و ارتقای سلامت در کشور و جامعه محور کردن خدمات سلامت و آموزش دانشجویان علوم پزشكی و پیراپزشكی. در شروع برنامه سه دانشگاه پیشروی قزوین، سمنان و کاشان از امروز تا پایان بهمن ماه، طرح هر خانه یک پایگاه سلامت را در مراکز شهری و روستایی منتخب اجرا میکنند و پس ارزیابی و اصلاح نتایج، مقدمات اجرای طرح در سطح ملی از ابتدای سال99 فراهم می شود.

هفت بحر آن قطره را گردد اسیر
قطره ای کز بحر وحدت شد سفیر
مولوی

نسخه چاپي ارسال به دوست

پنج شنبه ٧ آذر ١٣٩٨ - ١٢:٠٠ / شماره خبر: ١٩٧٣٨٢ / تعداد نمايش: 226

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج