وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

خستگي (عوارض ناشي از شيمي درماني)

خستگي يک مشکل عمده در بيماران سرطاني است، اغلب پيشرونده و بر کيفيت زندگي فرد تاثير مي گذارد، پرستار روزانه بيمار را از نظر احساس خستگي، ضعف و کاهش انرژي و توانايي و عدم توانايي در انجام فعاليتهاي ضروري روزانه، کاهش انگيزه و عدم تمرکز حواس کنترل و بررسي نمايد.اين بيماران اغلب در مکالمات خود به پاسخهاي کوتاه اکتفا کرده و ظاهري رنگ پريده و بي تفاوت دارند. معمول چون تهوع، درد، تنگي نفس، يبوست، ترس و اضطراب با خستگي نيز وجود دارد .‏

 

وضعيت روحي و رواني

بررسي و شناخت بيمار سرطاني تنها به تغييرات فيزيولوژيک ايجادي در دوره بيماري محدود نبوده، بلکه وضعيت روحي - رواني و واکنش فرد نسبت به نتايج آزمايشات تشخيصي و پيش آگهي بيماري و مراحل غم و اندوه، همگي ارزيابي گردند.‏

 

آلوپسي

نازک شدن موقت يا دائم مو يا ريزش کامل آن يکي از عوارض سوء ناشي از پرتو درماني و شيمي درماني است. وسعت آلوپسي به مقدار دارو و طول مدت درمان بستگي دارد. دراينحالت به سلول مادر و فوليکولها صدمه وارد شده در نتيجه مو شکننده مي گردد و به راحتي از سطح کاسه سر جدا مي شود، البته کاهش مو در قسمتهاي ديگر بدن کمتر اتفاق مي افتد. ريزش مو معمولا بين 3-2 هفته پس از درمان رخ داده و حدود 7 هفته بعد از آخرين درمان موها مجددا رشد مي کند. در بعضي از بيماران که تحت پرتو درماني در ناحيه سر می باشند ممکن است دچار ريزش دائمي مو گردند، گرچه ريزش مو يک عارضه تهديد کننده زندگي فرد نيست ولي مهمترين عامل در تغيير تصوير ذهني فرد است، اکثر بيماران دچار ‏اضطراب، غم و اندوه، عصبانيت، انکار و انزوا طلبي مي شوند.‏

 

بي اشتهائي

تغيير در مزه دهان ممکن است ناشي از فقر روي، افزايش در آمينو اسيدهاي در گردش و متابوليتهاي سلولي باشد، يا به دليل تجويز عوامل شيمي درماني ايجاد شود . در بيماراني که در ناحيه سر و گردن پرتو درماني مي گردند نيز صدمات شديدي به مزه دهان ايجاد شده و اصطلاحا دچار کوري دهان مي گردند .

بي اشتهائي ممکن است در رابطه با سيري زودرس و احساس پري ثانويه مربوط به کاهش آنزيمهاي گوارشي، متابوليسم غيرطبيعي گلوکز، تري گليسريد و تحريک طولاني معده هم بوجود آيد، تنش هاي روحي و رواني نيز مانند ترس، درد، افسردگي و تنهايي تاثير منفي بر اشتهاي فرد دارد، هم چنين ممکن است به علت تهوع، استفراغ و تجربه قبلي شيمي درماني، بيمار نسبت به غذا احساس تنفر نمايد.‏

 

سوء جذب

به علت فعاليت تومور و درمان سرطان، اکثر بيماران قادر به جذب غذا از طريق دستگاه گوارش نمي باشند، تومورها از طريق مختلف بر فعاليت دستگاه گوارش تاثير مي گذارند.

بطور مثال آنان قادرند به توليد آنزيمها صدمه رسانده و يا ايجاد فيستول نمايند.همچنين هورمونها يا آنزيمهايي مثل گاسترين ترشح کرده و باعث تحريک مجراي معدي روده اي، زخم پپتيک و کاهش در جذب چربي شده و يا درجذب پروتئينها اختلال ايجاد نمايند .

مخاط روده تحت تاثير شيمي درماني و پرتو درماني صدمه ديده و با اسکلروزه شدن عروق خوني بدنبال پرتو درماني تغييرات فيبروتيک دربافت گوارشي بوجود مي آيد .

 

کاشکسي :

کاشکسي در بيماران سرطاني به خصوص مراحل پيشرفته بسيار شايع مي باشد، در اين حالت، به علت دريافت ناکافي مواد غذايي يا ‏بالا رفتن نياز متابوليکي، افزايش مصرف انرژي بدنبال متابوليسم غيرهوازي تومور، و اختلال در اشتها کاشکسي ايجاد مي گردد؛ که با کاهش وزن و توده چربي و عضلاني اسکلتي مشخص مي گردد. جهت کمک در رفع اين عارضه بايد غذا بگونه اي تهيه شود تا اشتهاي فرد را برانگيزد و از بوهاي ناخوشايند اجتناب گردد .

 

 

تهيه کننده: شهين کراني

نسخه چاپي ارسال به دوست

چهارشنبه ٢ ارديبهشت ١٣٨٨ - ٠٨:٤٢ / شماره خبر: ٢٦٤٢ / تعداد نمايش: 15847

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج