وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

فرآيند پرستاري در بيمار بهبود يافته از ‏CVA‏ (سکته مغزي)

مقدمه :

سکته يا حادثه عروق مغزي، که امروزه به عنوان حمله مغزي از آن ياد مي شود، فقدان ناگهاني عملکرد مغز است که منجر به وقفه خونرساني به بخشهايي از مغز مي شود، تقريبا اين عارضه سومين علت مرگ در جهان به شمار مي آيد، شايعترين ريسک فاکتورهاي ابتلا به آن ‏HTN‏ (پرفشاري خون) و ‏DM‏ (ديابت) مي باشد. درمان زود هنگام سبب مي شود نشانه هاي کمتري به وجود آيد و فقدان عملکرد مغزي در سطح محدودتري پديد آيد .

 

فرآيند پرستاري بيمار بهبود يافته از سکته :

مرحله حاد سکته ممکن است 3-1 روز طول بکشد اين بيماران در معرض چندين عارضه قرار دارند :

1- عدم استقرار در وضعيتي مشخص همراه با مشکلات عضلاني و اسکلتي، اشکال در بلع، اختلال در عملکرد مثانه و روده

2- عدم توانايي در انجام امور مراقبت از خود

3- از بين رفتن سلامت پوست بعد از اينکه سکته کليه مراحل خود را طي کرد، رسيدگي به بيمار متوجه آغاز سريع فعاليتهاي توان بخشي براي کليه نقايص عصبي ايجاد شده مي شود .

 

تشخيص هاي پرستاري :

1-      اختلال در تحرکات فيزيکي (همي پلژي ، پارزي و عدم تعادل و هماهنگي)

2-      درد (شانه دردناک) در ارتباط با همي پلژي و عدم استفاده از عضو

3-      اختلال در مراقبت از خود (نظافت، توالت رفتن، جابجايي و تغذيه

4-      تغييرات ادراکي حسي

5-      ديس فاژي

6-      بي اختياري در ارتباط با شل شدن مثانه

7-      تغيير در فرآيند مربوط به تفکر

8-      اختلال در برقراري ارتباط کلامي

9-      خطر بروز اختلال در سلامت پوست (پلژي وپارزي و کاهش تحرک)

10-   تغيير در فرآيندهاي مربوط به خانواده در ارتباط با بيماري

نکته: اگر چه ناتواني از روز وقوع سکته آغاز مي شود اين فرايند در دوران نقاهت تشديد مي يابد، شناخت بيمار قبل از سکته، از نظر توانائي ها، بيماري ها، وضعيت روحي، وضعيت رفتاري و فعاليت­هاي روزانه بسيار مفيد است .

 

مداخلات پرستاري :

بهبود وضعيت حرکت و پيشگيري از تغيير شکل مفاصل:

در بيماران همي پلژي وقتي بر عضلات ارادي کنترلي وجود نداشته باشد عضلات خم کننده قوي نيروي خود را صرف کنترل برعضلات بازکننده مي نمايند بازو تمايل دارد به بدن نزديکتر شده و به سمت داخل چرخش پيدا مي کند، مچ پا در ناحيه قوزک تمايل به گردش به خارج دارد، وپا نيز به طرف کف پا خميده مي شود، ‏

 

مداخلات پرستاري مربوطه شامل :

1-      قراردادن اعضاي خارجي در يک امتداد تا از آسيب اعصاب خصوصا اولناروپرونئال اجتناب شود، بهتر است در طول شبانه روز از آتل خلفي استفاده شود تا وضعيت صحيح حين خواب نيز حفظ شود .

2-      تغيير وضعيت بدن هر 2 ساعت، اما مدت زماني که به سمت قسمت بي حس مي خوابد بايد کمتر باشد چون منجر به بروز اختلال حسي بيشتر مي شود .

3-      استفاده از ورزشهاي ‏Passive‏ و پيشگيري از تشکيل لخته و آمبوي ريوي

 

بهبود فعاليت هاي مراقبت از خود :

به محض اينکه مددجو توانست بنشيند، بايد وي را به انجام بهداشت و نظافت شخصي تشويق نمود، (شانه زدن موها، مسواک زدن، استحمام و خوردن)که مي توان اين فعاليتها را با يک دست انجام داد. مثلا در مورد لباس پوشيدن اگر در وضعيت نيمه نشسته انجام شود راحت تر است چون انجام حرکات جبراني بيمار حين لباس پوشيدن که منجر به خستگي و پيچ خوردن عضلات بين دنده اي مي شود کاهش مي يابد .رسيدگي به مشکلات حسي - ادراکي ايجاد شده :به بيماري که ميدان بينايي وي کاهش يافته، بايد از سمتي که ادراک بينايي سالم دارد نزديک شد، و بايد به وي آموزش داد که سر خود را در جهت ميدان بينايي آسيب ديده ، بچرخاند، زياد کردن نور طبيعي يا مصنوعي و تهيه عينک در افزايش ميدان بينايي اهميت دارد .

 

کنترل ديس فاژي (اشکال در بلع) :

با توجه به اختلال عملکرد زبان دهان کام حلق و حنجره اين بيماران بايد از نظر بروز حملات سرفه جمع شدن غذا در يک طرف دهان يا بازگرداندن مايعات از راه بيني حين بلع کنترل شوند، اين بيماران به شدت در معرض خطر آسپيراسيون پنوموني دهيدره شدن و سوء تغذيه مي باشند. بعد از کنترل رفلکس بلع رژيم مايعات غليظ يا پوره آغاز مي شود .

نکته: جهت پيشگيري از آسپيراسيون مددجو را در وضعيت قائم نگه داريد .

 

کنترل عملکرد مثانه و روده :

بعد از بروز ‏CVA‏، مددجو دچار بي اختياري زودگذر مي شود چون مثانه تونوس خود را از دست مي دهد، با استفاده از روش استريل اقدام به سونداژ متناوب مي شود .

نکته: بي اختياري دائم ادراري نشاندهنده آسيب دو طرفه مغز است .

بيماران ممکن است دچار مشکلاتي در کنترل روده يا يبوست شوند که يبوست شايعتر مي باشد در صورت عدم ممنوعيت رژيم پرفيبر و مصرف مايعات (2 تا 3 ليتر روزانه) توصيه مي شود و براي عمل دفع ساعت معيني (معمولا بعد از صبحانه) در نظر گرفته شود .

 

بهبود فرآيند تفکر :

بعد از بروز سکته احتمال نقايص شناختي رفتاري و هيجاني بالا مي رود که بايد در يک برنامه آموزشي مدون جهت پرورش قابليتهاي شناختي ادراکي تصويرسازي جهت جبران ناتواني هاي ايجاد شده مورد استفاده قرار گيرد .

نکته: پرستار نقش حمايتي را برعهده دارد وي به تدريج با استفاده از فيدبک هاي مثبت و ارائه رفتاري اميدوارکننده به مددجو روحيه داده و وي را به انجام فعاليتهاي مربوطه تشويق مي کند همزمان نيز پيشرفت وي را کنترل مي نمايد .

 

بهبود نحوه برقراري ارتباط :

در بعضي موارد، از عوارض سکته مي توان به آفازي (اختلال در تکلم، درک گفتگو و بيان منظور) اشاره کرد و اکثر بيماراني که دچار پلژي سمت راست مي شوند به دليل ‏اينکه منطقه تکلم (بروکا) در نيمکره چپ واقع شده است دچار مشکلات تکلم نيز مي شوند گفتار درماني مي تواند دراين بيماران موثر باشد .

 

حفظ سلامت پوست :

در بيماري که دچار سکته شده است به دليل تغيير حسي و عدم توانايي در واکنش نسبت به فشار و ناراحتي در چرخيدن يا حرکت خطر شکنندگي بافت را به همراه دارد ، تغيير وضعيت هر 2 ساعت فشار وارده به پوست را کاهش مي دهد پوست بايد تميز و خشک باشد ماساژ ملايم پوست سالم (قرمز نباشد) و تغذيه مناسب به حفظ سلامت آن کمک مي کند.‏

بهبود روش هاي مقابله خانواده با بيماري :

اعضاي خانواده مددجو، نقش بسيار مهمي در حمايت و مشورت با وي دارند. خانواده نيازمند است بداند که فعاليتهاي توان بخشي ممکن است مدتها طول بکشد، پرستار بايد تأثير اجتماعي مراقبت در بيمار را بر خانواده بشناسد، خانواده را با خلقيات جديد مددجو آشنا کند و در مورد نحوه برخورد صحيح با مددجو به آنها آموزش دهد .

 

 

تهيه کننده: شادي خاک پور

نسخه چاپي ارسال به دوست

چهارشنبه ٢ ارديبهشت ١٣٨٨ - ١٣:٤٥ / شماره خبر: ٢٦٤١ / تعداد نمايش: 52372

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج